આવશે ‘ઈર્શાદ’, અસલી ઘર હવે,
જીવ મારો ખોળિયે મૂંઝાય છે.
ચિનુ મોદી ‘ઈર્શાદ’

લયસ્તરો બ્લોગનું આ નવું સ્વરૂપ છે. આ બ્લોગને  વધારે સારી રીતે માણી શકો એ માટે આ નિર્દેશિકા જોઈ જવાનું ચૂકશો નહીં.

Archive for રમેશ પારેખ

રમેશ પારેખ શ્રેણીમાંના બધા પોસ્ટ (કક્કાવાર), સંપૂર્ણ પોસ્ટ માટે ક્લીક કરો.

જાય છે ? - રમેશ પારેખ
રૂમાલ - રમેશ પારેખ
- થી છેતરાયેલના ઉદગાર - રમેશ પારેખ
-ની - રમેશ પારેખ
અભણ મળે તમને - રમેશ પારેખ
અસંખ્ય ઝાંઝવા - રમેશ પારેખ
અસંખ્ય ઝાંઝવા - રમેશ પારેખ
આ મનપાંચમના મેળામાં - રમેશ પારેખ
આ શ્હેર... - રમેશ પારેખ
આપણી યાદગાર ગઝલો : ૧૫ : હસ્તાયણ - રમેશ પારેખ
ઊભો છું - રમેશ પારેખ
એક છોકરો + એક છોકરી + કંઇક બીજું ? - રમેશ પારેખ
એક છોકરો + એક છોકરી + કંઇક બીજું ? – રમેશ પારેખ
એક પ્રશ્નગીત - રમેશ પારેખ
એકબે - રમેશ પારેખ
એમના શબ્દોનું સદા ઋણ રહેશે.
એવું કૈં કરીએ - રમેશ પારેખ
કંઈક તો થાતું હશે... - રમેશ પારેખ
કબૂલ નથી-રમેશ પારેખ
કાઈપો ! - રમેશ પારેખ
કાચમાં રહે છે પારદર્શકતા – રમેશ પારેખ
કેટલાંક હાઈકુ - રમેશ પારેખ
કોઈ ચાલ્યું ગયું - રમેશ પારેખ
કોને ખબર ? - રમેશ પારેખ
ક્ષણો - રમેશ પારેખ
ગજરો - રમેશ પારેખ
ગઝલ - રમેશ પારેખ
ગધેડીના - રમેશ પારેખ
ગાતાં ખોવાઇ ગયું ગીત – રમેશ પારેખ
ગોરમાને પાંચે આંગળીએ પૂજ્યાં - રમેશ પારેખ
છ અક્ષરનું નામ
ઝાડ એના પાંદડાંને પૂછે - રમેશ પારેખ
ઠેસ રૂપે જોયો - રમેશ પારેખ
ડોશી - રમેશ પારેખ
તારા સ્મરણ - રમેશ પારેખ
તારું પહેલા વરસાદ સમું આવવું - રમેશ પારેખ
તેં પણ - રમેશ પારેખ
થાકી જશે ત્યારે ? - રમેશ પારેખ
દીપકાવ્ય - રમેશ પારેખ
ધીંગાણું - રમેશ પારેખ
ધૂળને ઉદબોધન - રમેશ પારેખ
ન થયા - રમેશ પારેખ
ન મોકલાવ - રમેશ પારેખ
નાનપણમાં - રમેશ પારેખ
નીકળીએ - રમેશ પારેખ
પંખી ક્યાં ગાય છે? - રમેશ પારેખ
પતંગનો ઓચ્છવ - રમેશ પારેખ
પરપોટો - રમેશ પારેખ
પરમ સખા મૃત્યુ :૦૫: મૃત્યુ સમજમાં આવવું - રમેશ પારેખ
પ્રભાતિયું... - રમેશ પારેખ
ફરી ઘર સજાવ તું – રમેશ પારેખ
ફાગુનું ફટાણું - રમેશ પારેખ
ફાંસ વાગતી રહે -રમેશ પારેખ
બાપુ અને ઉદરશૂળ - રમેશ પારેખ
બાળદિન વિશેષ : ૧ : ચપટી વગાડતાં આવડી ગઈ - રમેશ પારેખ
બિલિપત્ર:પાંદડી- ૧ : તરાપો ખરાબે ચડે - રમેશ પારેખ
બિલિપત્ર:પાંદડી-૨: મેળો - રમેશ પારેખ
બિલિપત્ર:પાંદડી-૩: જળને કરું જો સ્પર્શ - રમેશ પારેખ
મારા સપનામાં આવ્યા હરિ - રમેશ પારેખ
મારી આંખમાં તું -રમેશ પારેખ
મુક્તક - રમેશ પારેખ
મુક્તક - રમેશ પારેખ
મુક્તક -રમેશ પારેખ
મૂક્યું - રમેશ પારેખ
મેવાડ મીરાં છોડશે -રમેશ પારેખ
યાદગાર ગીતો :૨૪: વ્હાલબાવરીનું ગીત - રમેશ પારેખ
યાદગાર મુક્તકો : ૦૧ : રમેશ પારેખ, મુસાફિર પાલનપુરી
રમેશ પારેખ - શબ્દ-સપ્તક : કડી ૧ : સોનલકાવ્ય
રમેશ પારેખ - શબ્દ-સપ્તક : કડી ૨ : અછાંદસ કાવ્ય
રમેશ પારેખ - શબ્દ-સપ્તક : કડી ૩ : 'આલા ખાચર' કાવ્ય
રમેશ પારેખ - શબ્દ-સપ્તક : કડી ૪ : મીરાંકાવ્ય
રમેશ પારેખ - શબ્દ-સપ્તક : કડી ૫ : બાળકાવ્ય
રમેશ પારેખ - શબ્દ-સપ્તક : કડી ૬ : ગઝલ
રમેશ પારેખ - શબ્દ-સપ્તક : કડી ૭ : ગીત
રમેશ પારેખ : શબ્દ-સપ્તકની શરૂઆત વેળાએ....
રમેશ પારેખ વગરનું એક વર્ષ...
રમેશ પારેખ હવે નથી રહ્યાં....
રાખે - રમેશ પારેખ
લખો ! – રમેશ પારેખ
વરસાદ – રમેશ પારેખ
વરસાદ કહે - - રમેશ પારેખ
વરસાદ ભીંજવે
વળતાં... - રમેશ પારેખ
વસંતગઝલ - રમેશ પારેખ
વહાણવટું - રમેશ પારેખ
વહેમવાળી જગા - રમેશ પારેખ
વાત – રમેશ પારેખ
શબ્દોત્સવ - ૨:અછાંદસ: ફરતી ટેકરીઓ ને....રમેશ પારેખ
શબ્દોના ડાઘુઓએ - રમેશ પારેખ
શું ચીજ છે ? - રમેશ પારેખ
શું બોલીએ? – રમેશ પારેખ
શેર - રમેશ પારેખ
શૌર્ય -રમેશ પારેખ
સફેદ -રમેશ પારેખ
સંબંધ - રમેશ પારેખ
સવા-શેર : ૬ : ભીના ન થયા – રમેશ પારેખ
સૂની હવેલી છે – રમેશ પારેખ
સૃષ્ટિ છે એક કોયડો – રમેશ પારેખ
સ્વપ્ન - રમેશ પારેખ
હરિ, તેં મુજને બહુ હરસાવી
હવે આંખોનું નામ નહીં આંખો - રમેશ પારેખ
હસ્તાયણ -રમેશ પારેખ
હાથને ચીરો તો - રમેશ પારેખ



પંખી ક્યાં ગાય છે? – રમેશ પારેખ

ના રે, ના! પંખી ક્યાં ગાય છે?
પંખી તો ઊડતા ભગવાન છે જે પોતાના ટહુકાથી સાક્ષાત થાય છે!

આ બાજુ પથ્થરના મંદિરમાં થાય રોજ કાળમીંઢ ધર્મોના કાંડ
આ બાજુ પંખીઓ બેસતા એ ઝાડવાની એક એક ડાળી બ્રહ્માંડ

ના, રે! પરભાતિયું ક્યાં થાય છે?
આવડે તો પીઓ, આ પંખીના કલરવથી રસબસતો તડકો ઢોળાય છે

તાજપથી નાહેલું ઝાડવું હવામાં જેમ છૂટ્ટાં મૂકી દે છે પાન
એમ ચાલ, વેગળું મૂકી દઇએ આપણે ય મુઠ્ઠીમાં સાચવેલ ભાન

ના, રે ! ક્યાં મંદિર બંધાય છે?
અહીંયા તો કંઠ એવું કોડિયું કે કોઇ એમાં નવું ગીત પેટાવી જાય છે

– રમેશ પારેખ

Comments (11)

બાપુ અને ઉદરશૂળ – રમેશ પારેખ

ફરાળ કર્યું બાપુએ જમી બપોરના ફાફડી
થયો સખત ગેસ ને ઉદરમાં પીડા ઊપડી
પીધી ચસચસાવી કૈં કેટલી બીડી સામટી
થયા અરધ રાતના ગજર ને પીડા ના ઘટી

‘તને, ગધની ફાફડી,ખૂટલ,ગોલકીની, ફટ ;
ભગા સુખડિયા, તને પણ હું શું કહું હલ્કટ ?
કર્યો અસલમાં દગો, કરજમાં ઉતાર્યો અને
ઉધાર દઈ, ફાફડી ય ફટકારી ખોરી મને’

મનોમન જ બાપુ આમ વદતા પડ્યા છે ભડ
ગ્રહી ઉદરને અહો, ઉભય હાથથી સજ્જડ
વદે : ‘ ભલભલા અમે દુશમનો દીધા ઝાટકે
અરે, સુભટ છું, નહીં ટકર ગેસડું લૈ શકે

કરું અબઘડી ખલાસ [ ઊંહ ] પેટની આંકડી ‘
ભરી તરત બાપુએ જલદ હીંગની ફાકડી

– રમેશ પારેખ

શબ્દોનું selection તો જુઓ !!!!!

Comments (4)

ફરી ઘર સજાવ તું – રમેશ પારેખ

તારાં જ છે તમામ, ન ફૂલોનાં પૂછ નામ, ગમે તે ઉઠાવ તું
લૂછી લે ભીની આંખ, ન દરવાજા બંધ રાખ, ફરી ઘર સજાવ તું

આંસુભર્યા રૂમાલ સૂકવવાની આજકલ ઋતુ છે શહેરમાં
પંપાળ મા તું ઘાવ, ઢળેલી નજર ઉઠાવ, નજર ના ઝુકાવ તું

સપનાંનો ભગ્ન અંત નવેસરથી આ વસંત લખે છે કૂંપળ વડે
કૂંપળ છે તારી મિત્ર ને દોરે છે તારું ચિત્ર, ન ચહેરો છુપાવ તું

અચરજ છે એ જ એક કે સર્વત્ર મ્હેક મ્હેક મધુરપનો મોગરો
થોડી ક્ષણોને ઘૂંટ કે આખોય બાગ લૂંટ ને ઉત્સવ મનાવ તું

હોઠે થીજેલ શબ્દ ને લોહીનાં વ્હેણ સ્તબ્ધ શું આ આપણે છીએ?
તારો છે હક કે માંગ, અનાગતની પાસે રાગ ને મહેફિલ જમાવ તું

બેઠો ર.પા. ઉદાસ અને એની આસપાસ તું ટોળે વળી ગઇ
ના ચૂપચાપ તાક, ને ભીતર જરાક ઝાંક, છે એનો અભાવ તું

Comments (5)

કેટલાંક હાઈકુ – રમેશ પારેખ

પાનખરે આ
પતંગિયું બેપગું….
વસંતો વેરે

અંધકારની
ત્રેવડ નહીં કે એ
દીવો બુઝાવે….

તડકો વંડી
વહેરે છે ને છાંયો
પડખે ઊંઘે….

‘વિરહી’ શ્વાસો
મૂકે ત્યાં થઈ જાતો
વાયુ ભડથું !

ખિસકોલીના
રુંવાં ઉપર રમે
સુંવાળો સૂર્ય….!

હું જ છબિમાં
હું જ છબિની બહાર
કયો હું સાચો ?

જીવતર છે
બાક્સ ખોખું, શ્વાસો
દિવાસળીઓ

મનીઓર્ડર
લૈને વૃદ્ધાએ લીધાં
રોકડાં આંસુ….

-રમેશ પારેખ

Comments (8)

ઝાડ એના પાંદડાંને પૂછે – રમેશ પારેખ

ઝાડ એના પાંદડાંને પૂછે છે- કેમ ?
તું મારું નથી એવો શા માટે પડ્યો તને વ્હેમ?

પાંદડાએ પૂછ્યુ કે, મારું નામ પાન છે
તો શા માટે તારું નામ ઝાડ છે?
શા માટે તારી ને મારી વચ્ચાળ
આમ ડાળી ને ડાળખાંની આડ છે?

ઝાડવું કહે કે તારી વહાલુડી લીલપને સાચવું છું, આવડે છે એમ!

પાંદડું કહે કે, મારે અડવું આકાશને
ને તું મને શા માટે બાંધતું ?
ઝાડવું કહે કે, એ તો ધરતીનું વ્હાલ છે…
જે સૌ સાથે આપણને સાંધતું

તૂટવાનો અર્થ તને અડકે નહીં , એને હું કહું મારો પ્રેમ !

– રમેશ પારેખ

નખશિખ ઉત્તમ કવિતા…… ક્લાસિક……

Comments (12)

એકબે – રમેશ પારેખ

અરે, મારા આ હાથ છે જડભરત ને ઉપર આંગળીઓ અભણ, એકબે
હું જીવતા મનુષ્યો ગણું તો આ આખ્ખા નગરમાં મળે માંડ જણ એકબે

ઉઝરડા અને લોહીલુહાણ આખ્ખાય જીવતરનાં કારણ છે શું ?
મેં ફૂટપાથ પર એક જોશીને પૂછ્યું તો એણે કહ્યું કે : ‘સ્મરણ એકબે’

પરબ કઈ તરફ છે, પરબ કઈ તરફ છે ? તરસથી હવે લોહી ફાટી પડે
નજરમાંથી રણ સ્હેજે ખસતું નથી ને આ હાથોમાં છે ફક્ત ક્ષણ એકબે

ભટકતાં ભટકતાં, બટકતાં બટકતાં, પહોંચ્યોં હું મારા અનાગત સુધી
અપેક્ષાઓ રાખી હતી ધોધની ત્યાં મળ્યાં માંડ સુક્કા ઝરણ એકબે

‘છે અહીં લીલું જંગલ ને ઝરણાં ને પંખી ને કલરવમાં પલળી ગયેલો રમેશ :’
ભીંતે આમ પંક્તિ લખીને હજુયે હું જોઉં (છબીમાં) હરણ એકબે

મેં રસ્તાઓ બદલ્યા, મકાનોય બદલ્યાં ને બદલ્યાં શહેરો ને ચહેરા, રમેશ
મરણની લગોલગ ગયો તે છતાંયે ન સાચાં પડ્યાં સ્વપ્ન પણ એકબે

– રમેશ પારેખ

મત્લાના શેરની બીજી લીટી વાંચીને હું તો ધન્ય થઇ ગયો……વાત કડવી છે પણ સો ટકા સાચી છે…..

Comments (7)

રૂમાલ – રમેશ પારેખ

એક છોકરીના હાથથી રૂમાલ પડે
એ લેવા આખુંય ગામ વળે નીચે
જુવાન આંખ ફાડે, બુઢ્ઢાઓ આંખ મીચે.

નામ કોનું રૂમાલમાં આ છોકરીએ ભર્યું છે,
એ બાબત પર ઠેર ઠેર ગરમી.
પડ્યા ગામના બગીચાઓ ખાલી કુંજાર
અને નાસ્તિકો થઇ ગયા ધરમી.

કારણ કે મંદિરે જાય છોકરી તો
લોક શું કરવા ટળવળે બગીચે ?

ગંધ છોકરીની આવી જે જીવને તે જીવની
ગંભીરતામાં પડી ગયો ગોબો.
સહુ છોકરાને અરીસાઓ ઠપકો આપે
કે જરા મોઢાઓ માંજો ને શોભો.

કારણ કે ફળિયાના હીંચકે આ છોકરી
એકલી બેસીને રોજ હીંચે.

-રમેશ પારેખ

શું જોરદાર વાત છે !!!!

Comments (9)

નાનપણમાં – રમેશ પારેખ

નાનપણમાં બોરાં વીણવા જતા.
કાતરા પણ વીણતા.
કો’કની વાડીમાં ઘૂસી ચીભડાં ચોરતા.
ટેટા પાડતા.
બધા ભાઇબંધોપોતાનાં ખિસ્સામાંથી
ઢગલી કરતા ને ભાગ પાડતા-
-આ ભાગ ટીંકુનો.
-આ ભાગ દીપુનો.
-આ ભાગ ભનિયાનો, કનિયાનો…
છેવટે એક વધારાની ઢગલી કરી કહેતા-
‘આ ભાગ ભગવાનનો !’

સૌ પોતપોતાની ઢગલી
ખિસ્સામાં ભરતા,
ને ભગવાનની ઢગલી ત્યાં જ મૂકી
રમવા દોડી જતા.

ભગવાન રાતે આવે, છાનામાના
ને પોતાનો ભાગ ખાઇ જાય-એમ અમે કહેતા.

પછી મોટા થયા.
બે હાથે ઘણું ય ભેગું કર્યું ;
ભાગ પાડ્યા-ઘરના, ઘરવખરીના,
ગાય, ભેંસ, બકરીના.
અને ભગવાનનો ભાગ જુદો કાઢ્યો ?

રબીશ ! ભગવાનનો ભાગ ?
ભગવાન તે વળી કઇ ચીજ છે ?

સુખ, ઉમંગ, સપનાં, સગાઇ, પ્રેમ-
હાથમાં ઘણું ઘણું આવ્યું…

અચાનક ગઇ કાલે ભગવાન આવ્યા;
કહે : લાવ, મારો ભાગ…

મેં પાનખરની ડાળી જેવા
મારા બે હાથ જોયા- ઉજ્જ્ડ.
એકાદ સુકું તરણું યે નહીં.
શેના ભાગ પાડું ભગવાન સાથે ?
આંખમાં ઝળઝળિયાં આવ્યાં,
તે અડધાં ઝળઝળિયાં આપ્યાં ભગવાનને.

વાહ !- કહી ભગવાન મને અડ્યા,
ખભે હાથ મૂક્યો,
મારી ઉજ્જ્ડતાને પંપાળી,
મારા ખાલીપાને ભરી દીધો અજાણ્યા મંત્રથી.

તેણે પૂછ્યું : ‘કેટલા વરસનો થયો તું’
‘પચાસનો’ હું બોલ્યો
’અચ્છા…’ ભગવાન બોલ્યા : ‘૧૦૦ માંથી
અડધાં તો તેં ખરચી નાખ્યાં…
હવે લાવ મારો ભાગ !’
ને મેં બાકીનાં પચાસ વરસ
ટપ્પ દઇને મૂકી દીધાં ભગવાનના હાથમાં !
ભગવાન છાનામાના રાતે એનો ભાગ ખાય.

હું હવે તો ભગવાનનો ભાગ બની પડ્યો છું અહીં.
જોઉં છું રાહ-
કે ક્યારે રાત પડે
ને ક્યારે આવે છાનામાના ભગવાન
ને ક્યારે આરોગે ભાગ બનેલા મને
ને ક્યારે હું ભગવાનનાં મોંમાં ઓગળતો ઓગળતો…

– રમેશ પારેખ

શું આલેખન છે !!!! અદભૂત !!

Comments (11)

પરપોટો – રમેશ પારેખ

પરપોટો પાણીમાં મુંઝાય હો ખલાસી,
પાણીમાં મુંઝાય હો રે, પાણીથી મુંઝાય,
પાણીથી કેમ કરી અળગા થવાય?
પરપોટો પાણીમાં મુંઝાય..

પાણીમાં બંધાણું એનું પોત હો ખલાસી,
અને પાણીમાં છપાણું એનું નામ.
સામગામ પરપોટા સોંસરો દેખાય,
અને પરપોટો ફૂટ્યો અહીંયા,

અરે પાણીમાં રહેવાને કાળીમાં ના રહેવા..
હો ખલાસી.. હો ખલાસી…
પરપોટો પાણીમાં મુંઝાય..

પાણીમાં દેખાય આખું આભ હો ખલાસી,
એમાં કેમ કરી ઉડવા જવાય,

પાંગળા તરાપા ને હોડીયું પાંગળી,
તે પાણીમાં તો એ ઉડે ભાઈ.
અરે પરપોટો કેવો રે નોંધારો ફૂટી જાય..
પરપોટો પાણીમાં મુંઝાય..

– રમેશ પારેખ

Comments (6)

સવા-શેર : ૬ : ભીના ન થયા – રમેશ પારેખ

આજ વરસાદ નથી એમ ના કહેવાય, રમેશ,
એમ કહીએ કે હશે, આપણે ભીના ન થયા

– રમેશ પારેખ

વરસાદમાં જવું અને ભીના થવું એ બન્ને તદ્દન અલગ ઘટના છે. વરસાદમાં તો બધા જાય છે પણ ભીના બહુ ઓછા લોકો થાય છે. જે ભીના થતા રહી જાય છે એમાં વાંક બિચારા વરસાદનો નથી. આપણા જ ‘આવરણો’ ઊતારવાના રહી ગયા હોય છે. આપણે બધા ઝરમર વરસતી જીંદગી વચ્ચે જ ઊભા છીએ. હવે ભીંજાવું કે ન ભીંજાવું એ આપણા જ હાથમાં છે.

– ધવલ

કેટલાક વરસાદ, કેટલાક ચોમાસા આપણને કોરાંકટ છોડીને પસાર થઈ જાય છે. એવા “સમ્-બંધ” જ્યાં બંધન હોય પણ સમતા ન હોય ત્યાં ઉભય પક્ષે લાગણી હોવા છતાંય સામાને ભીનાશ વર્તાયા વિના જ રહી જાય એમ બની શકે… કેટલાક તો માણસો પણ વૉટરપ્રુફ હોય છે !

– વિવેક

વરસાદ એટલે કુદરતનો સંવાદ. વરસાદ એ પરિસ્થિતિ છે અને ભીંજાવુ એ મન:સ્થિતિ છે. ઘણા વરસાદમાં પલળે છે ખરા પણ ભીંજાતા નથી. જેમ ધોધમાર વરસાદમાં પલળીને કોરા રહી જનારા ય હોય છે તેમ બારીમાં ઊભા ઊભા જ ભીંજાય જનારા પણ હોય છે. જીવંત હોય એ જ ભીંજાય શકે, જડ હોય એ તો પથ્થરની જેમ માત્ર પલળી જ શકે. અને ભીંજાય શકે એ જ ભીંજવી શકે…

– ઊર્મિ

જેટલું ઊંડાણ પોતાનામાં હોય તેટલું જ ઊંડાણ વ્યક્તિ સામેનામાં જોઈ શકે છે……

– તીર્થેશ

Comments (4)

Page 2 of 11123...Last »