(સાવ મુઠ્ઠી જેવડું એક હૃદય) – પૂર્વી દેસાઈ
સાવ મુઠ્ઠી જેવડું એક હૃદય
હૃદયમાં પહાડ જેવડો ખાલીપો
ખાલીપામાં પડઘાતું એક નામ
નામનો ટેકો લઈ બેઠેલી હું
મારામાં વરસાદ થઈ ઘેરાતો તું
તારામાં….
સાવ મુઠ્ઠી જેવડું એક હૃદય!
– પૂર્વી દેસાઈ
સાવ મુઠ્ઠી જેવડું એક હૃદય – માણસના હૃદયનું કદ લગભગ એની મુઠ્ઠી જેટલું હોય છે એ વૈજ્ઞાનિક તથ્યના સહારે વાતની શરૂઆત થઈ છે, પણ વચ્ચે ‘એક’ શબ્દ મૂકીને કવયિત્રીએ આ વાત દરેકની નહીં, પણ કવિતામાં દર્શાવાયું છે એ સ્તરનો પ્રેમ કરી શકતી હોય એવી વ્યક્તિ પૂરતી જ છે એમ કહીને કવિતાનો દાયરો સીમિત કરી દીધો છે. મુઠ્ઠીભર હૃદયમાં કવયિત્રી પહાડ જેવડો ખાલીપો જીરવી રહ્યાં છે. મુઠ્ઠી અને પહાડ વચ્ચેનો વિરોધાભાસ ખાલીપાને ભાવસભર બનાવે છે. ખાલીપો ભલે ડુંગર જેવડો વિશાળ છે, પણ છે તો ખાલીપો જ ને! અને ખાલી જગ્યામાંથી પડઘો તો ઊઠે જ ને! કવયિત્રીના હૃદયના ખાલીપામાં એના મનના માણીગરનું નામ પડઘાય છે, જેના ટેકે એ અસ્તિત્ત્વ ટેકવીને બેઠાં છે. જે પ્રિયજન પાસે નથી, અથવા ત્યાગી ગયો છે એ વરસાદ થઈને ઘેરાયો છે, પણ વરસવાને બદલે તરસાવે છે. નિષ્ઠુર પ્રેમીની છાતીમાં પણ સાવ મુઠ્ઠી જેવડું એક હૃદય છે એમ કહીને કવયિત્રીએ તો કલમ કોરાણે મૂકી દીધી છે, પણ ખરી કવિતા તો અહીંથી જ આરંભાય છે. હૃદય તો બંને પાસે છે, પણ સ્ત્રી જે પ્રેમભાવ લઈને ઝૂરી રહી છે, એનાથી પુરુષ સાવ જ વિરક્ત છે. એકનું હૃદય લાગણીસભર હૈયું છે, બીજાનું હૃદય સ્નાયુનો ટુકડો!
