આવકાર સપ્તાહ: ૦૫: “ઉઘડ્યું સરનામું આંખનું” – રાજેન્દ્ર ભટ્ટ
લયસ્તરો પર આજે કવિના ગીતસંગ્રહને હૂંફાળો આવકાર આપીએ… ગીતસંચયમાંથી પસાર થતાં સૌપ્રથમ જે બાબત ધ્યાન ખેંચે છે, તે છે કવિની જાનપદી બોલી સાથેની તાદાત્મ્યતા અને જીવંત વાક્યપ્રયોગો. આ ભાષાકર્મથી ગીતોને આગવી ઓળખ અને સ્થાનિક રંગતનો સંસ્પર્શ તો થાય છે, પણ સરવાળે સુવાંગ ગીત બહુ જૂજ સિદ્ધ થયાં જણાય છે. સંગ્રહનું સૌથી નબળું પાસું છે લયની કચાશ અને ગીતની all-encompassing-સર્વાંગી સારવાર… ભાવાભિવ્યક્તિ અને છૂટાછવાયાં સંવેદન બહુ સરસ થયાં છે, પણ આરંભથી અંત સુધી એકરૂપ અસર જાળવી રાખતી સંઘેડાઉતાર રચનાઓ ઓછી જ હાથ આવે છે. વિશદ પરિશીલન અને શિસ્તબદ્ધ ગીતસાધના સાથે આવનારા સંગ્રહોમાં વધુ સાંગોપાંગ, કલાત્મક રીતે પરિપક્વ અને દીર્ઘકાળ સુધી સ્મરણમાં રહી જાય એવી ગીતરચનાઓ પ્રાપ્ત થશે એવી ઉજળી અપેક્ષા સાથે કવિને સ્નેહકામનાઓ અને શુભેચ્છાઓ.
પ્રોષિતભર્તૃકાનું ગીત
અડધી રાતે ખડકી ખોલી ઊભી સાંકળ ઝાલી,
શેરીના સૂનકારે મુઈ સુધબુધ નીકળી હાલી.
આંખ ઉલાળી એણે કીધું
આવું છું રે હમણાં,
ભણકારા જંપવા ના દે તો
ક્યાંથી આવે શમણાં,
વા કરે જ્યાં અટકચાળો ત્યાં મલકું ઠાલી ઠાલી.
અડધી રાતે ખડકી ખોલી ઊભી સાંકળ ઝાલી.
દિ આખોયે અડખેપડખે
અંદેશે વરતાય,
રાત પડે પડખાંમાં
આવી છેક ભરાય,
અલી, અટકળે ઓવારું તો હોય પથારી ખાલી.
અડધી રાતે ખડકી ખોલી ઊભી સાંકળ ઝાલી,
શેરીના સૂનકારે મુઈ સુધબુધ નીકળી હાલી.
– રાજેન્દ્ર ભટ્ટ
પિયુ પરદેશ ગયો હોય એ પ્રતીક્ષારત્ સ્ત્રીને ઊંઘ ક્યાંથી નસીબ હોય? એ તો અડધી રાતે પણ ખડકી ખોલીને રાહ જુએ છે. વિરહના તાપમાં શેકાઈને અશક્તિ એવી આવી ગઈ હશે કે ઊભા રહેવા માટે એણે સાંકળ ઝાલવી પડે છે. શેરીમાં કેવળ સૂનકાર જ છે અને નાયિકાને દરવાજે મૂકીને એની સુધબુધ (પિયુને શોધવા?) ચાલી નીકળે છે. જતી વખતે સુધબુધે કહ્યું કે મનના મણીગરે, એ સ્પષ્ટ થતું નથી, પણ હમણાં આવી જઈશનો વાયદો જૂઠો ઠર્યો હોય અને સતત ભણકારા સંભળાયે રાખતા હોય તો ઊંઘ કઈ રીતે આવે? પવન્ના હડસેલેય પિયુ આવી ગયાનો અહેસાસ થતાં ખાલી ખાલી મલકી જવાય છે. દિવસભર પ્રિયજન અડખેપડખે જ હોય એવું પ્રતીતથતું રહે છે ને રાત આવી પડખામાં ભરાતો હોય એમ અનુભવાય છે. નાયિકા તો ઠાલી અટલક સુદ્ધાં પર પણ ઓવારી જાય છે, પણ પરિણામ? પથારી તો ખાલી જ છે ને… કેવું સરસ ગીત!
