તારા ગયા પછી – ધીરેન્દ્ર મહેતા
મુજ દૃષ્ટિ પાછી ના વળે તારા ગયા પછી,
રસ્તા બધાય ઓગળે તારા ગયા પછી.
ક્યાંથી જ સૂર નીકળે તારા ગયા પછી,
બાઝી ગયાં ગીતો ગળે તારા ગયા પછી!
જે પળને નામ પ્રેમનું આપ્યું’તું આપણે,
અશ્રુ બની એ ઊછળે તારા ગયા પછી!
પોલાણ મારી જિંદગીનું થઈ ગયું છતું,
કે કોણ આવીને ભળે તારા ગયા પછી!
શબ્દોની નાવ ડૂબી ગઈ છે ઘડીકમાં,
ખામોશી ખાલી ખળભળે તારા ગયા પછી!
ભીંતો બધીય આજ બહેરી બની ગઈ,
કોના જ શ્વાસ સાંભળે તારા ગયા પછી !
આકાશનું પંખીય રહે બેસી ટોડલે,
કોને ભલા ઊડી મળે તારા ગયા પછી!
પડદા પડી રહ્યા છે બધા અંધકારના,
આ સૂર્ય કેમ ના ઢળે તારા ગયા પછી!
– ધીરેન્દ્ર મહેતા
ગઝલના ભાવવિશ્વ પર કોઈનો સૌથી વધુ અંકુશ હોય તો એ છે રદીફનો. ગઝલનું સ્ટીયરિંગ જેટલું રદીફના હાથમાં છે, એટલું બીજા કોઈ બાહ્યાંગના હાથમાં હોતું નથી. કવિએ ‘તારા ગયા પછી’ રદીફ નક્કી કરી એટલે પ્રિયજનના ત્યજી ગયા પછીના વિષાદ-વિયોગ અને વ્યથા જ ગઝલનું વાતાવરણ બને. છોડીને જઈ રહેલ પ્રિયતમાની પાછળ પાછળ ગયેલી દૃષ્ટિ હવે પાછી ફરી શકતી નથી, કારણ પાછા ફરવા માટે રસ્તો તો જોઈએ ને, અને રસ્તા તો સઘળા ઓગળી ગયા છે! કેવો સુંદર મત્લા! સાથે ગાયેલ ગીતો ગળામાં બાઝી ગયા હોવાથી હવે સૂર નીકળી શકે એમ નથી એ શેર પણ સુંદર થયો છે, પણ છંદપૂર્તિ માટે વપરાયેલો ‘જ’ ભાવાસ્વાદમાં નડતર બને છે. ‘જ’ની આ જ સમસ્યા બહેરી બની ગયેલ ભીંતોવાળા શેરમાં પણ જોવા મળે છે. ત્રીજા શેરમાં અશ્રુ સાથે ઊછળવું ક્રિયાપદ સુસંગત નથી. થોડા સજગ કવિકર્મની મદદથી આવું-આવું કસ્તર નિવારી શકાયું હોત તો આંખમાં ખટકતે નહીં.
VRAJESHKUMAR JAYANTILAL MISTRI said,
September 9, 2026 @ 12:27 PM
wah
Kishor Ahya said,
September 9, 2026 @ 2:21 PM
નાઇકાના ગયા પછી નાયકને નાઇકાની બહુ યાદ આવે છે. આ વિરહની ક્ષણોમાં નાયકને થતા અનુભવો, દર્દ વ્યક્ત કરતી કવિ શ્રી ધીરેન્દ્ર મહેતાની ગઝલ ‘તારા ગયા પછી’ સરસ ગઝલ છે. બધાજ શેર મજાના થયા છે .સામાન્ય રીતે કોઈ વાક્યમાં કોઈ શબ્દને ભાર આપવાનો હોયં ત્યારેજ ‘જ’ શબ્દનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે ‘જ ‘ શેર સાથે ભળી જઈ સારો બેસે છે પણ એ બિનજરૂરી દેખાઈ આવે છે.શ્રી વિવેકભાઈએ સરસ આસ્વાદ આપ્યો છે.
🌹🌹🌹🌹
ધીરૂ said,
September 9, 2026 @ 10:10 PM
ગઝલમાં ‘રદીફ’ નું કામ માત્ર પંક્તિને અંતે આવવાનું નથી, પરંતુ દરેક શેરમાં કાફિયા સાથે મળીને એક અણધારી ચોટ, ગૂઢતા કે ચમત્કૃતિ ઊભી કરવાનું છે. પણ અહીં “તારા ગયા પછી” રદીફ મોટેભાગે વાક્ય પૂરું કરવાની એક
સાધારણ કસરત બનીને રહી ગઈ છે.
આ આખી રચનામાં ‘તારા ગયા પછી’ રદીફ અને વિપુલ કાફિયા (ઓગળે, નીકળે, ઊછળે, ભળે, ખળભળે, સાંભળે, મળે, ઢળે) હોવા છતાં, એક પણ એવો શેર નથી જે વાચકને હચમચાવી મૂકે કે અણધારી ચોટ આપે.
કવિએ માત્ર શબ્દો ભેગા કરીને સાધારણ વિધાનોના સમુચ્ચય જેવી ગોઠવણ કરી છે, જેમાં ગઝલનો સાચો આત્મા અને કલ્પનની તાજગી સાવ ગાયબ છે.
Lata Hirani said,
September 10, 2026 @ 9:23 AM
આકાશનું પંખીય રહે બેસી ટોડલે,
કોને ભલા ઊડી મળે તારા ગયા પછી!
વાહ કવિ!
લતા હિરાણી
શ્યામ ઠાકોર said,
September 13, 2026 @ 12:17 PM
ખૂબ સરસ…
Devendra Shah said,
September 14, 2026 @ 7:31 AM
🙏🙏 પ્રભુ,સરસ, આભાર, પ્રણામ.🙏🙏
ramesh maru said,
September 14, 2026 @ 4:58 PM
સરસ રચના 👌🏻
Shailesh Rameshbhai Gadhavi said,
September 19, 2026 @ 1:01 PM
કોને ભલા ઊડી મળે.. સરસ ગઝલ.