નથી – પારુલ ખખ્ખર
અર્થ વગરની આવન-જાવન પારુલને મંજૂર નથી,
તમને લાગે છો મનભાવન, પારુલને મંજૂર નથી.
હોય ન જેમાં આંસુ-પીડા, હોય ન જેમાં વિરહ સજનનો,
એવા ફિક્કા ફિક્કા સાવન પારુલને મંજૂર નથી.
રાસે રમતાં ગોપ-ગોપીકા, હોય ભલેને બંસીના સૂર,
કૃષ્ણ નથી જ્યાં એ વનરાવન પારુલને મંજૂર નથી.
સાથે ડૂબી, તરતાં શીખવે, પાર ઉતારે – એ છે સાચા,
તીર ઉભેલા પતિત-પાવન પારુલને મંજૂર નથી.
એવું કંઈક લખાવો, સ્વામી! જેની કિંમત કોટિ કોટિ,
ક.ખ.ગ.ના ફદિયા બાવન પારુલને મંજૂર નથી.
– પારુલ ખખ્ખર
ગીતનું ધ્રુવપદ હોય કે ગઝલની રદીફ, સર્જકને હરહંમેશ કંઈક નવીન, કંઈક અનૂઠાની તલાશ રહે છે. ઘણીવાર સર્જક પોતાના નામને જ અવનવી રીતે કવિતાના તારમાં વણી લઈને ભાવકને સાનંદાશ્ચર્યાની ભાવાનુભૂતિ પણ કરાવતો હોય છે. સુરતના નયન દેસાઈએ પોતાના નામને ખૂબ લાડ લડાવ્યા છે: ‘નયન દેસાઈ એસ.એસ.સી.’, ‘ચાલ નયન. એક ચા મંગાવ.’ ‘C/o નયન દેસાઈ’ ચાર ફૂટ ને પાંચ ઈંચનો આ નયન, લોહી વચ્ચેથી નીકળીને નાઠો ‘નયન’ નાગડો પૂગડો, સાંભળીને લોક વદે બોલો, હે ‘નયનરામ’. અમરેલીના પારુલ ખખ્ખરની રચનાઓમાં પણ ક્યારેક આ પ્રકારની વિધા નજરે ચડે છે- ‘પારુલને મંજૂર નથી,’ ‘પારુલ ખખ્ખર! જવાબ આપો,’ ‘પારુલદે મરશિયાં ગાય…,’ ‘પારુલદેનાં ચશ્મા તડાક્ દઈ તૂટયા’
પારુલને મંજૂર નથી કહીને સર્જક પોતાની અપેક્ષાઓની યાદી આપણને આપે છે, ત્યારે એ વૈયક્તિક નથી રહેતી. સ્વાનુભૂતિ સર્વાનુભૂતિ બની જાય છે, પરિણામે રચના વાંચતાવેંત ગમી જાય છે. બધા જ શેર ઉમદા થયા છે, પણ મને કખગના બાવન ફદિયા કોટિ કોટિ કિંમતનો શેર લાગ્યો.
મત્લા સિવાય ગઝલના તમામ ઉલા મિસરામાં એક ગુરુ વધારાનો છે એ મને અંગત ધોરણે બહુ ન રુચ્યું એ અલગ વાત છે.
(ફદિયું = ચાર પાઈ, જૂનો પૈસો; કોટિ = કરોડ)
હર્ષદ દવે said,
August 28, 2025 @ 11:21 AM
સરસ ગઝલ. કવિ અને આસ્વાદકને અભિનંદન.
અહીં કવિશ્રી મહેન્દ્ર જોશીની ‘હરગિજ મને મંજૂર નથી’ રદીફ વાળી ગઝલ યાદ આવે.
આ લોહી લવકતા પંજાઓ હરગિજ મને મંજૂર નથી
આ આંખ ઉપરના પાટાઓ હરગિજ મને મંજૂર નથી
માધવી ભટ્ટ said,
August 28, 2025 @ 11:57 AM
સાદ્યંત સુંદર રચના..આવનજાવન ,કૃષ્ણ વિનાનું વનરાવન ,તીરે ઉભેલા
પતિતપાવન અને ક , ખ , ગ ના ફદિયા બાવન અદભૂત વાત કરી છે.
.
પારુલ બેન નું સુરેખ , સ્પષ્ટ , ધારદાર કવન…ખૂબ સરસ રચના.
Parulnayak said,
August 28, 2025 @ 12:00 PM
નાઝિર દેખૈયાની મને મંજૂર નથી યાદ આવે! સરસ ગઝલ છે અને એનું વિવરણ પણ સરસ રીતે કર્યું છે.
Nirja parekh said,
August 28, 2025 @ 12:37 PM
વાહ..વાહ
લલિત ત્રિવેદી said,
August 28, 2025 @ 2:43 PM
सरस ગઝલનો અસલ મિજાજ…શાનદાર ગઝલ
Sejal Desai said,
August 28, 2025 @ 4:22 PM
વાહ..ખૂબ સરસ ખુમારીસભર ગઝલ
Ramesh Maru said,
August 28, 2025 @ 8:40 PM
મજાની ગઝલ…
વિપુલ કાંતિભાઈ વાઘેલા said,
September 4, 2025 @ 11:44 PM
મંજૂરી માંગે છે એને મંજૂરી મળશેય ખરી ?
એની અંદર ચાલી રહેતી મજબૂરી કળશેય ખરી ?
ભીના ભીના વાદળ ગાજે સુક્કા પ્રેમને ભીંજાવવા,
ભર તડકે હવાની લહેરખી થઈ અને અડશેય ખરી ?
વિપુલ કાંતિભાઈ વાઘેલા said,
September 4, 2025 @ 11:49 PM
મંજૂરી માંગે છે એને મંજૂરી મળશેય ખરી ?
એની અંદર ચાલી રહેતી મજબૂરી કળશેય ખરી ?
ભીના ભીના વાદળ ગાજે સુક્કા પ્રેમને ભીંજાવવા,
ભર તડકે હવાની લહેરખી થઈ અને અડશેય ખરી ?
-✍️વિપુલ વાઘેલા…
વિપુલ કાંતિભાઈ વાઘેલા said,
September 5, 2025 @ 7:12 AM
ખુબ સરસ રચના છે….
રચના અનુરૂપ પ્રત્યુત્તરનો નાનકડો પ્રયાસ
મંજૂરી માંગે છે એને મંજૂરી મળશેય ખરી ?
એની અંદર ચાલી રહેતી મજબૂરી કળશેય ખરી ?
ભીના ભીના વાદળ ગાજે સુક્કા પ્રેમને ભીંજાવવા,
ભર તડકે હવાની લહેરખી થઈ અને અડશેય ખરી ?
-✍️વિપુલ વાઘેલા…
Sandip Bhatia said,
October 14, 2025 @ 9:52 PM
ખૂબજ સુંદર ગઝલ !!!
એકે એક શેર ટકોરાબંધ છે.
અભિનંદન પારૂલ ખખ્ખર!